Zezwolenie na pracę jest wydawane przez wojewodę na wniosek podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi. Wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terytorium RP oznacza zatrudnienie, wykonywanie innej pracy zarobkowej lub pełnienie funkcji w zarządach osób prawnych, które uzyskały wpis do rejestru przedsiębiorców na podstawie przepisów o Krajowym Rejestrze Sądowym lub są spółkami kapitałowymi w organizacji.

Z dniem 1 lutego 2009 r. weszły w życie znowelizowane przepisy dotyczące zatrudniania cudzoziemców w Polsce.
Do najważniejszych zmian upraszczających system należą m.in.:

• zniesienie dwustopniowej procedury ubiegania się o zezwolenie na pracę, dzięki czemu nie ma już obowiązku uzyskiwania przyrzeczeń;
• zreformowanie mechanizmu tzw. testu potrzeb rynkowych;
• powierzenie wojewodom sporządzania wojewódzkich kryteriów wydawania zezwoleń na pracę cudzoziemców;
• uproszczenie procedury zmiany miejsca wykonywania pracy lub stanowiska przez cudzoziemca;
• z tzw. uproszczonej procedury dopuszczania cudzoziemców do polskiego rynku pracy bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę mogą korzystać obok obywateli Białorusi, Rosji i Ukrainy również obywatele Mołdowy;
• wojewoda może wydać zezwolenie na pracę maksymalnie na trzy lata lub na pięć dla cudzoziemca, który pełni funkcję członka zarządu w firmie zatrudniającej powyżej 25 osób, zaś przy delegowaniu w ramach usługi eksportowej – na okres delegowania;
• nowelizacja wprowadza pięć typów zezwoleń na pracę ze względu na charakter wykonywanej pracy: A, B, C, D, E;
• obowiązuje zasada niedyskryminacji, tzn. pracodawca musi zadbać o to, by wynagrodzenie cudzoziemca nie było niższe od wynagrodzenia, które otrzymują inne osoby wykonujące pracę na podobnym stanowisku.

Z obowiązku posiadania zezwolenia zwolnieni są:

• obywatele państw EOG i Szwajcarii oraz członkowie ich rodzin;
• osoby posiadające zezwolenie na osiedlenie się;
• osoby posiadające zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE w RP;
• osoby posiadające status rezydenta długoterminowego WE w innym państwie UE, które uzyskują zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w związku m.in. z zamiarem pracy / działalności gospodarczej;
• uchodźcy, osoby korzystające z ochrony czasowej lub posiadające zgodę na pobyt tolerowany;
• osoby zwolnione na podstawie odrębnych przepisów (przede wszystkim Rozporządzenia MPiPS z 2.02. 2009 r. w prawie. wykonywania pracy przez cudzoziemców bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę) m.in.:

- Nauczyciele języków obcych w placówkach systemu oświaty
- obywatele Turcji
- Absolwenci polskich szkół ponadgimnazjalnych
- Uczestnicy wymian kulturalno-edukacyjnych
- Obywatele państw graniczących z Polską oraz państw z którymi RP współpracuje w zakresie migracji zarobkowych posiadający oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, zarejestrowane w PUP – do 6 miesięcy w ciągu 12 miesięcy;
- Obywatel państwa które zawarło umowę o swobodnym przepływie osób z WE.

Pracodawco pamiętaj, obywatele Białorusi, Mołdowy, Rosji i Ukrainy mogą podejmować krótkoterminową pracę w Polsce (w okresie do sześciu miesięcy w ciągu kolejnych dwunastu miesięcy licząc od dnia pierwszego wjazdu) bez obowiązku uzyskiwania zezwolenia na pracę.
Podmiot zamierzający powierzyć taką pracę cudzoziemcowi (pracodawca lub osoba fizyczna) ma jedynie obowiązek zarejestrowania stosownego oświadczenia w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla siedziby lub miejsca zamieszkania wnioskodawcy.
Procedura rejestracji odbywa się w trakcie jednorazowej wizyty w powiatowym urzędzie pracy i jest bezpłatna zarówno dla składającego oświadczenie jak i cudzoziemca.
Zarejestrowane oświadczenie stanowi podstawę do uzyskania przez cudzoziemca w polskiej placówce dyplomatyczno – konsularnej w kraju jego stałego pobytu wizy pobytowej w celu wykonywania pracy.
Przepis ma charakter pilotażowy, a jego stosowanie przewidziane jest do 31 grudnia 2010 roku.

Zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004r. Nr 99 poz. 1001 z późn. zm) cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli:

• posiada status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej;
• udzielono mu ochrony uzupełniającej w Rzeczypospolitej Polskiej;
• posiada zezwolenie na osiedlenie się w Rzeczypospolitej Polskiej;
• posiada zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich w Rzeczypospolitej Polskiej;
• posiada zgodę na pobyt tolerowany w Rzeczypospolitej Polskiej;
• korzysta z ochrony czasowej w Rzeczypospolitej Polskiej;
• jest obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
• jest obywatelem państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego, nienależącego do Unii Europejskiej;
• jest obywatelem państwa niebędącego stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, który może korzystać ze swobody przepływu osób na podstawie umowy zawartej przez to państwo ze Wspólnotę Europejską i jej państwami członkowskimi;
• jest członkiem rodziny cudzoziemca, o którym mowa w pkt 7-9, lub jest zstępnym małżonka tego cudzoziemca, w wieku do 21 lat lub pozostającym na utrzymaniu tego cudzoziemca lub jego małżonka lub jest wstępnym tego cudzoziemca lub jego małżonka, pozostającym na utrzymaniu tego cudzoziemca lub jego małżonka;
• jest osobą, o której mowa w art. 19 ust. 2-3 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 144, poz. 1043, z 2007 r. Nr 120, poz. 818 oraz z 2008 r. Nr 216, poz. 1367);
• posiada zezwolenie na pracę oraz legalnie przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
• - na podstawie wizy, z wyjątkiem wizy, o której mowa w art. 26 ust. 3, art. 28 ust. 1 pkt 1, 10 i 11 oraz ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach,
• - na podstawie wiz, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r.o cudzoziemcach, jeżeli bezpośrednio przed wydaniem tych wiz był uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
• – na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, z wyjątkiem zezwolenia udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 53a ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach,
• - na podstawie wizy jednolitej wydanej przez inne państwo obszaru Schengen,
• - w związku z posiadaniem dokumentu pobytowego, wydanego przez inne państwo obszaru Schengen,
• - w ruchu bezwizowym, o ile postanowienia umowy o ruchu bezwizowym przewiduje możliwość wykonywania pracy przez cudzoziemców.

Zgodnie z przepisami w/w ustawy z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę jest zwolniony cudzoziemiec:

• posiadający w Rzeczypospolitej Polskiej zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 53 ust. 1 pkt 10, 11, 13 i 16-18 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach;
• będący małżonkiem obywatela polskiego lub cudzoziemca, o którym mowa w pkt 1 i ust. 1 pkt 1-6, posiadający zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielone w związku z zawarciem związku małżeńskiego;
• będący zstępnym, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 8 lit. b, obywatela polskiego lub cudzoziemca, o którym mowa w pkt 1-2 i ust. 1 pkt 1-6, posiadający zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
• posiadający zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielone na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 7 lub 14 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach;
• przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wiz, o których mowa w art. 61 ust. 3 lub art. 71a ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, jeżeli bezpośrednio przed wydaniem tych wiz był zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę na podstawie pkt 1-4;
• posiadający ważną Kartę Polaka;
• ubiegający się o nadanie statusu uchodźcy lub będący małżonkiem, w imieniu którego został złożony wniosek o nadanie statusu uchodźcy, pod warunkiem posiadania zaświadczenia wydanego na podstawie art. 36 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1695, z późn. zm.);
• uprawniony do przebywania i wykonywania pracy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego nienależącego do Unii Europejskiej lub Konfederacji Szwajcarskiej, który jest zatrudniony przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium tego państwa oraz czasowo delegowany przez tego pracodawcę w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
• w stosunku do którego umowy międzynarodowe lub odrębne przepisy dopuszczają wykonywanie pracy bez konieczności posiadania zezwolenia.

Zezwolenie na pracę jest wymagane, jeżeli cudzoziemiec »»»

Szczegółowych kwestii związanych z legalnym pobytu na terytorium RP znajdziecie państwo na stronie;

http://www.udsc.gov.pl/Pobyt,cudzoziemcow,niebedacych,obywatelami,UE,na,terytorium,RP,482.html

oraz

http://www.udsc.gov.pl/Pobyt,obywateli,UE,oraz,czlonkow,ich,rodzin,na,terytorium,RP,481.html

Na podstawie rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 sierpnia 2006 r. w sprawie wykonywania pracy przez cudzoziemców bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz. U. Nr 156, poz. 1116, z 2007 r. Nr 120, poz. 824, z 2008 r. Nr 17, poz. 106, z 2009 r. Nr 21, poz. 114)

wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę jest dopuszczalne w przypadku cudzoziemców »»»