Niemcy i Austria są jedynymi starymi państwami Unii Europejskiej, które nadal zamykają swój rynek pracy. Niemcy i Austria otworzą rynek pracy dla pracowników min. z Polski dopiero w 2011 roku. Oznacza to, że nadal jedynym z dwóch legalnych podstawowych sposobów na podjęcie pracy w Niemczech i Austrii i będzie tzw. oddelegowanie za pośrednictwem agencji pracy.
Od stycznia 2009 r. Niemieckie Urzędy Pracy (Arbeitsamt) nie wymagają wobec zatrudniających ich pracodawców stosowania zasady pierwszeństwa zatrudniania obywateli niemieckich.
Innym sposobem jest tzw. samozatrudnienie lub założenie spółki. Daje to duże i nieograniczone możliwości. Każdy obywatel Unii Europejskiej może prowadzić własną działalność gospodarczą na terenie każdego kraju, na tych samych warunkach, co jego rdzenni obywatele. Sam jesteś dla siebie pracodawcą. Masz prawo do pomocy krajowej i rządowej tak z poszczególnych Landów jak i od rządu i działasz legalnie w całej Europie. Nie ma ograniczeń co do rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, co oznacza, że możesz prowadzić działalność usługową, rzemieślniczą, przemysłową, handlową.
Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) w ramach swobodnego przepływu osób na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego w tym na terytorium Niemiec i Austrii jest do 90 dni paszport bądź dowód osobisty nowego wzoru.
Obywatel Polski zobowiązany jest zameldować się w ciągu trzech dni od daty przybycia na terytorium Austrii. Obowiązkowi temu podlegają także turyści, którzy nocują na polach namiotowych, o ile przebywają na terenie danej gminy dłużej niż trzy dni. Turyści zatrzymujący się w schroniskach są zobowiązani w ciągu 24 godzin zgłosić swój pobyt w księgach rejestrujących gości.
Osoby przybywające do Niemiec (na okres do 90 dni lub dłuższy) podlegają obowiązkowi meldunkowemu. Należy go dopełnić najpóźniej w ciągu 7 dni od wjazdu w urzędzie meldunkowym właściwym dla miejsca pobytu (urzędy meldunkowe usytuowane są zazwyczaj w urzędzie miasta lub gminy, tzw. Einwohnermeldeamt; w większych miastach – Bürgeramt) i odebrać potwierdzenie zameldowania. Zameldowania w hotelu, schronisku, na kempingu itp. dokonywane są z urzędu.
Prawo pobytu na okres przekraczający trzy miesiące uzyskują obywatele UE:

• zatrudnieni lub prowadzący działalność gospodarczą w państwie członkowskim UE;
• mający wystarczające środki utrzymania dla siebie i członków swojej rodziny, aby nie stanowić podczas swego pobytu obciążenia dla systemu pomocy społecznej przyjmującego państwa członkowskiego, oraz mający pełne ubezpieczenie zdrowotne;
• przybyli do państwa członkowskiego w celu podjęcia nauki, w tym szkolenia zawodowego, oraz mający pełne ubezpieczenie zdrowotne i środki finansowe na utrzymanie.

Dolna granicy zarobków, powyżej których cudzoziemiec będzie mógł uzyskać prawo stałego pobytu w Niemczech wynosić 63,3 tys. euro rocznie, zamiast dotychczas obowiązującej 86,4 tys. euro rocznie. W Austrii bez problemu pozwolenie przyznawane jest tzw. personelowi kluczowemu, czyli osobom, których umiejętności i wykształcenie są w Austrii w danym momencie szczególnie poszukiwane. Bez pozwolenia mogą pracować wyłącznie naukowcy.